Đã có một thời, rất nhiều người trong chúng ta sống mà không thật sự ở đó. Ta hiện diện trong lịch trình, trong trách nhiệm, trong vai trò, nhưng lại vắng mặt trong chính cơ thể mình. Tâm trí thì chạy miết về phía trước, lo cho ngày mai, hoặc quay ngược về phía sau, tiếc những điều đã lỡ. Còn hiện tại – nơi duy nhất sự sống đang thực sự diễn ra thì lại bị bỏ quên.
Cơ thể, trong những năm tháng ấy, thường chỉ được xem như một phương tiện. Một cỗ máy phải hoạt động tốt để ta hoàn thành mục tiêu. Ta thúc ép nó, phớt lờ những tín hiệu mệt mỏi, coi đau nhức là chuyện “bình thường”. Và chỉ đến khi cơ thể không chịu nổi nữa, khi nó lên tiếng bằng bệnh tật, kiệt sức hay rối loạn, ta mới dừng lại. Nhưng rất thường, cái nhìn đầu tiên dành cho nó không phải là xót xa, mà là trách móc: “Sao mày lại yếu vào lúc này?”
Thực ra, dưới góc nhìn tâm lý trị liệu, những cơn đau ấy không phải là sự phản bội. Chúng là lời thì thầm, đôi khi là tiếng kêu rất khẽ của một thực thể đã im lặng chịu đựng quá lâu. Ở ngưỡng cửa trung niên, khi làn da không còn như trước, khi giấc ngủ trở nên mong manh, khi năng lượng không còn dồi dào, cảm giác thất vọng rất dễ xuất hiện. Nhưng ít ai dừng lại để thấy rằng: chính cơ thể này đã mang ta đi qua biết bao đoạn đường khó. Những đêm dài thức trắng vì con. Những năm tháng gồng gánh mưu sinh. Những nỗi buồn không tên, không ai biết, không nơi trút. Nó đã run rẩy, đã mệt mỏi, đã quá tải… nhưng chưa từng bỏ ta lại phía sau.
Lòng biết ơn thân và tâm không phải là một khẩu hiệu tích cực để tự trấn an. Nó là một sự tỉnh thức dịu dàng: nhận ra rằng mình đã không đi một mình. Khi ta bắt đầu học cách cảm ơn cơ thể, một chuyển dịch rất sâu xảy ra bên trong. Ta thôi sống “trên đầu”, nơi suy nghĩ dày đặc và lo âu chồng chất, để quay về cư trú trong chính mình. Ta bắt đầu cảm được hơi thở ra vào. Nhịp tim lên xuống. Bàn chân chạm đất. Những cảm giác rất nhỏ, rất thật, nhắc ta rằng mình đang sống chứ không chỉ đang tồn tại để hoàn thành nghĩa vụ.
Và từ đó, cách ta đối xử với bản thân dần thay đổi. Ta thôi quản lý cơ thể như một người giám sát nghiêm khắc: ăn uống như trừng phạt, làm việc như ép buộc, nghỉ ngơi như một sự có lỗi. Thay vào đó là chăm sóc. Lắng nghe. Tôn trọng nhịp điệu tự nhiên. Khi được lắng nghe, hệ thần kinh bắt đầu dịu xuống. Khi cảm thấy an toàn, tâm trí không còn phải gồng. Và thật nghịch lý nhưng rất thật: chính trong trạng thái mềm lại ấy, động lực tự nhiên quay về. Không phải động lực để trở nên hoàn hảo hơn, mà là động lực để sống tử tế hơn với chính mình.
Có lẽ, chúng ta không cần phải đi thật xa mỗi ngày để chứng minh giá trị. Đôi khi, sự trưởng thành sâu sắc nhất chỉ là dám ở lại. Ở lại với cơ thể này. Với nhịp thở này. Với con người hiện tại này. Ở lại đủ lâu để thốt ra một câu rất đơn giản, rất người: “Cảm ơn vì đã đi cùng tôi đến tận đây.”
Khi một người thực sự quay về cư trú trong chính mình, họ không còn phải chạy theo những nguồn động lực ồn ào bên ngoài. Bởi sự sống, khi được trân trọng và thấu hiểu, tự thân nó đã mang một khuynh hướng rất tự nhiên: muốn tiếp tục nở hoa./.
ThS. LÊ THỊ THÙY LINH