SGTT.VN – Từ ngày gởi được con trai tám tuổi sang nhà hàng xóm, chị Mai đã an tâm đi làm. Tranh thủ cuối hè, chị xin nghỉ phép du lịch cùng con. Năm ngày gần con hoàn toàn, chị mới phát hiện con thay đổi quá nhiều: nói tục chửi thề, hỗn hào, ngang ngược…! Hoá ra cu cậu học các chiêu đó từ mấy anh bạn hàng xóm.
Khư khư giữ trẻ có phải là cách tốt?
Giao tiếp với các bạn cùng tuổi và lớn hơn là điều kiện thuận lợi để giúp trẻ biết cởi mở, hoà đồng, ảnh hưởng tích cực đến sự phát triển tính cách, kỹ năng tương tác xã hội của trẻ sau này; trẻ có thêm nhiều cơ hội trưởng thành bằng trải nghiệm thực tế. Việc trẻ học hỏi, bắt chước từ người khác có thể ở mọi nơi mọi lúc, từ gia đình đến môi trường học đường, phim ảnh, internet… Vì vậy, không phải cha mẹ khư khư giữ trẻ bên mình là an toàn cho trẻ.
Để có được giá trị hữu ích cho bản thân, trẻ cần phải được học hỏi, tích luỹ bằng sự trải nghiệm từ các mối quan hệ khác nhau từ thực tế cuộc sống.
Nhưng làm thế nào giúp trẻ có khả năng tự chủ để miễn nhiễm trước những thói xấu khi mà xung quanh trẻ có quá nhiều cạm bẫy? Đó là giúp con hình thành nhận thức đúng đắn, có khả năng lựa chọn hành vi đúng, gia tăng sức đề kháng với cái xấu, từ đó tự chủ và độc lập trong cuộc sống.
Dạy con gần mực không đen, gần bùn không tanh…
Cha mẹ cần nắm bắt những quan hệ bạn bè của trẻ, thường xuyên trò chuyện cùng con, lắng nghe con và hỗ trợ giáo dục đúng lúc, giúp trẻ có bản lĩnh phân biệt đúng sai, có kỹ năng từ chối những hành vi xấu.
Càng gần gũi con về mặt tinh thần, cha mẹ sẽ nhạy bén, tinh tế quan sát và phát hiện những bất thường trong suy nghĩ, cảm xúc và hành vi của trẻ. Thỉnh thoảng nên tạo điều kiện cho trẻ và các bạn vui chơi, liên hoan hoặc tổ chức sinh nhật cho con tại nhà, qua đó quan sát những hành vi ứng xử của con và các bạn để hiểu trẻ nhiều hơn, hoặc thường xuyên trò chuyện với con để biết thêm về những bạn bè của con mình.
Hãy đặt những câu hỏi với con: Bạn thân nhất của con là ai? Bạn ấy có điểm gì đặc biệt? Con thường được bạn bè nhận xét như thế nào? Điểm nào ở con / (hoặc bạn) được bạn bè quý mến?….
Khi nhận thấy trẻ có biểu hiện sai lệch, không nên đàn áp trẻ bằng cách la rầy, mắng mỏ hay cấm đoán, đổ lỗi vì con chơi với bạn xấu mà nên bình tĩnh, nhẹ nhàng hướng dẫn trẻ khắc phục và sửa chữa, qua đó trẻ nâng cao ý thức giúp bạn cùng sửa sai.
Sợ con giao du với bạn xấu mà ngăn cấm con, không phải là cách tốt nhất. Trẻ rất cần có kỹ năng phân biệt xấu – tốt và chọn lựa cho mình những quyết định đúng. Được cha mẹ tôn trọng và tin cậy, bản thân trẻ sẽ nỗ lực sửa chữa và thay đổi hành vi, ngược lại nếu sợ con hư hỏng mà cha mẹ ngăn cấm, mắng chửi, quở trách, trẻ sẽ càng phòng vệ, che giấu, không lắng nghe lời chỉ bảo, dạy dỗ của cha mẹ mà còn có suy nghĩ lệch lạc, giấu diếm, che đậy, bưng bít các thông tin và gia tăng những hành vi xấu khác.
Thấu hiểu, khen ngợi và khuyến khích sẽ giúp trẻ hình thành những quan điểm và giá trị đúng đắn trong cuộc sống và gia tăng nhiều kỹ năng ứng xử tích cực và hiệu quả.
ThS Tâm lý NGUYỄN THỊ MỸ LINH