Con người hiện đại đang kiệt sức, nhưng không vì lao động quá nhiều, mà vì sống sai chỗ. Ta dồn toàn bộ sinh lực cho tương lai chưa tới, cho những hình ảnh được tô vẽ bởi xã hội, công nghệ và tham vọng, trong khi hiện tại – nơi duy nhất sự sống đang diễn ra – bị bỏ mặc như thứ vô nghĩa. Ta sống mà không ở trong đời sống của chính mình.
Ngày này qua ngày khác, con người thức dậy trong vội vã, ăn trong vô thức, làm việc trong căng thẳng, ngủ trong mệt mỏi. Tâm trí luôn chạy trước thân xác vài bước, hoặc lùi về quá khứ vài năm. Hiếm khi nào ta thật sự có mặt trọn vẹn ở đây. Ta tưởng mình đang sống, nhưng thực chất chỉ đang tồn tại trong những kịch bản tưởng tượng.
Con người hiện đại giống như kẻ lội nước mò trăng. Ánh trăng đẹp thật, nhưng chỉ là phản chiếu. Càng lao vào, càng ướt lạnh, càng kiệt sức, mà vẫn không chạm được ánh sáng thật. Danh vọng, thành tựu, sự công nhận, hình ảnh lý tưởng về “một tôi thành công” – tất cả đều là trăng dưới nước. Ta đưa tay vớt lấy, nhưng đời sống thì trôi tuột khỏi kẽ tay.
Điều đau đớn nhất không phải là thất bại, mà là đánh mất khả năng cảm nhận. Ta không còn nghe được tiếng lòng mình. Ta không còn biết một buổi sáng yên tĩnh quý giá đến mức nào, một bữa cơm giản dị ấm áp ra sao, hay một hơi thở sâu có thể cứu rỗi cả một ngày. Ta sống như thể mình còn vô hạn thời gian, trong khi từng phút giây đang lặng lẽ rời đi không quay đầu.
Cuộc sống là hữu hạn. Thân thể này hữu hạn. Hơi thở này hữu hạn. Nhưng con người lại sống như thể mình bất tử, như thể luôn có “lúc khác” để yêu thương, để nghỉ ngơi, để quay về với chính mình. Ta hứa hẹn với bản thân quá nhiều điều cho ngày mai, đến mức hôm nay trở thành kẻ bị bỏ rơi.
Chúng ta sợ dừng lại, vì sợ đối diện với sự trống rỗng bên trong. Sợ yên lặng, vì trong yên lặng ta sẽ nghe thấy sự mệt mỏi, hoang mang và lạc lõng mà bấy lâu nay ta cố tình lấp đầy bằng bận rộn. Nhưng chạy trốn không làm nỗi trống rỗng biến mất; nó chỉ khiến ta xa mình hơn.
Sống chậm lại không phải là yếu đuối, mà là can đảm. Can đảm để nhìn thẳng vào sự thật rằng ta đã sống quá lâu trong đầu mình, mà quên mất cơ thể, hơi thở và nhịp sống tự nhiên. Sống chánh niệm không phải là triết lý cao siêu, mà là hành động rất cụ thể: ăn khi ăn, thở khi thở, đi khi đi, và có mặt trọn vẹn với điều đang xảy ra.
Khi ta dừng lại, thế giới không sụp đổ. Ngược lại, ta bắt đầu thấy rõ. Thấy cây vẫn đứng đó, gió vẫn thổi, mây vẫn trôi, và sự sống vẫn âm thầm nâng đỡ ta mỗi ngày. Thiên nhiên chưa bao giờ vội. Chỉ có con người tự đẩy mình ra khỏi nhịp sống hài hòa ấy, rồi tự hỏi vì sao tâm hồn ngày càng kiệt quệ.
Gần gũi với thiên nhiên cũng là trở về với chính mình. Một người biết ngồi yên dưới tán cây, biết lắng nghe tiếng gió, biết cảm nhận bước chân chạm đất, là người chưa đánh mất gốc rễ. Khi ta chạm được vào hiện tại, ta không còn cần bấu víu quá nhiều vào tương lai. Khi ta thật sự sống, ta không còn tuyệt vọng đi tìm ý nghĩa.
Nếu không tỉnh lại, con người sẽ tiếp tục lội nước mò trăng cho đến cạn kiệt. Không phải vì cuộc đời quá khắc nghiệt, mà vì ta đã chọn nhìn phản chiếu thay vì ánh sáng thật. Ánh sáng ấy chưa bao giờ rời xa – nó đang ở ngay đây, trong hơi thở này, trong khoảnh khắc này.
Vấn đề không phải là thế giới quá nhanh, mà là ta đã quên cách dừng lại để sống!
Ai đang lội nước vớt ánh trăng?
Mải theo ảo vọng đâu biết rằng
Buông xuống khứ lai- về hiện tại
Trăng đẹp soi sáng luôn thường hằng!
ThS. LÊ THỊ THÙY LINH